Strategisch Nee Zeggen als OR: hoe je met probleemoplossend overleggen sterker wordt
Meer dan 70 aanmeldingen uit zorg, overheid, zakelijke dienstverlening, cultuur, retail en onderwijs waarvan het meerendeel mee deed aan het webinar Strategisch Nee Zeggen. De reacties waren unaniem enthousiast. Deelnemers noemden het webinar “leerzaam”, “verhelderend” en – misschien wel het mooiste compliment – “’s middags direct toegepast in het overleg”. Kortom: nieuwe inzichten over Strategisch Nee zeggen die meteen impact hadden in de praktijk.
In deze blog zie je de terugblik. Bovendien vind je de koppeling aan d eerdere MVMZ-blogs over probleemoplossend overleggen en het overlegspel. Want juist daar raakt probleemoplossend overleggen aan StrategischNee-zeggen.
Hier vind je de link naar de presentatie:
Webinar strategisch NEE zeggen 2026
Waarom is nee zeggen zo moeilijk?
Allereerst stonden we stil bij een herkenbare vraag: waarom is nee zeggen eigenlijk zo lastig?
Voor de meeste mensen spelen bekende factoren mee. Denk bijvoorbeeld aan:
- angst voor afwijzing,
- conflictvermijding,
- machtsongelijkheid,
- automatisch gedrag.
Daarnaast is het voor een OR extra complex. Wanneer de basis niet op orde is – bijvoorbeeld als taken onduidelijk zijn verdeeld, het team niet één lijn trekt of de vergadercultuur rommelig is – wordt strategisch nee zeggen nóg lastiger.
Met andere woorden: zonder stevige basis voelt elk “nee” als een risico. Daardoor blijft het vaak bij uitstel, verzachting of voorzichtig geformuleerde adviezen.
Waarom is nee zeggen belangrijk?
Vervolgens draaiden we het perspectief om. Want juist daarom is NEE zeggen essentieel.
Ten eerste ontstaat gelijkwaardigheid niet vanzelf. Wanneer een OR altijd meebeweegt, wordt het overleg scheef. Bovendien lijdt het imago van de OR daaronder. Collega’s verwachten immers dat hun belangen worden bewaakt.
Ten tweede gaat het om effectiviteit. In het webinar vertelde Katrien Hugenholtz over de formule E = K x A (Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie) van Norman Maijer. Anders gezegd: een besluit is pas echt effectief als zowel de inhoud klopt als het draagvlak stevig is. Soms is een duidelijk, goed onderbouwd “nee” noodzakelijk om die kwaliteit te bewaken.
Kortom, strategisch nee zeggen is geen blokkade. Integendeel: het is een investering in betere besluiten.
Wanneer is nee zeggen nodig?
Tijdens het webinar antwoordden de deelnemers in de chat: wanneer is nee zeggen nodig?
Daar kwamen drie duidelijke ankerpunten uit naar voren:
- Het organisatiebelang.
- De verwachtingen van collega’s.
- De wettelijke taak van de OR.
Met name dat tweede punt werd benadrukt. De OR invloed neemt toe naarmate de belangen van collega’s groter zijn. Goed contact houden met collega’s is dan wel een voorwaarde. Lees hierover meer in deze blog
Het goede nieuws: het kan zonder gedoe
Een belangrijk voordeel: strategisch nee zeggen kan zonder ruzie of escalatie.
Sterker nog:
- de kans dat je uiteindelijk “je zin krijgt” neemt toe,
- het imago van de OR verbetert,
- gelijkwaardigheid in het overleg groeit,
- moed wordt gerespecteerd.
Dat vraagt echter om bewust gedrag. Want een nee is pas strategisch als het voorspelbaar, onderbouwd en in dialoog wordt gebracht.
Hoe zeg je strategisch nee?
Hier komt de kern van het Webinar strategisch Nee zeggen.
1. Blijf in de dialoog
Allereerst: bied altijd de dialoog aan. Nee zeggen betekent niet weglopen. Integendeel, je blijft aan tafel. Je herhaalt het gezamenlijke belang en maakt duidelijk waar het wringt.
Dit sluit direct aan bij de blog en training over probleemoplossend overleggen. Daarin benadrukken we dat het gesprek niet moet gaan over standpunten, maar over belangen. Ook bij een nee geldt: houd vast aan het belang, niet aan het eigen gelijk.
2. Wees voorspelbaar als OR
Daarnaast is voorspelbaar gedrag cruciaal. Wanneer de OR consequent redeneert vanuit dezelfde principes, ontstaat betrouwbaarheid. Daarmee voorkom je onbedoelde machtsspelletjes.
Dit raakt aan het overlegspel. Iedere overlegtafel kent dynamiek. Wie die dynamiek herkent, kan bewust kiezen wanneer vasthoudendheid nodig is – en wanneer samenwerking de voorkeur heeft.
3. Kies bewust je stijl
In het webinar bespraken we het model van conflictstijlen (Kilmann). De belangrijkste les: iedere stijl is waardevol. Echter, je kiest per dossier wat passend is.
Soms is samenwerken effectief. Soms is vasthouden nodig. En soms is negeren óók een vorm van nee zeggen. Het gaat om flexibiliteit. Bovendien helpt een goede voorzitter om via samenvattingen soepel te schakelen tussen stijlen.
Wat viel op in de groepjes?
Tijdens de breakout-sessies deelden deelnemers hun ervaringen. Een paar antwoorden in de chats:
- Alle ervaringen in het vasthoudend zijn gingen over inhoudelijk (voor collega’s) belangrijke onderwerpen. Top!
- Het nadenken over het thema macht was leerzaam
Dezelfde middag hoorde ik van deelnemers aan dat zij ’s middags direct anders het overleg in gingen. Dus dat is een mooi compliment. Deelnemers hadden graag nog samen doorgepraat in de subgroepjes.
Van theorie naar praktijk
Wat neem je mee uit zo’n webinar?
Allereerst het besef dat nee zeggen geen eindpunt is, maar een interventie. Vervolgens het inzicht dat voorbereiding cruciaal is. En tenslotte het vertrouwen dat gelijkwaardigheid groeit wanneer je helder én respectvol bent.
Daarom combineren wij in onze begeleiding altijd drie elementen:
- Inhoudelijke scherpte.
- Teamafstemming binnen de OR.
- Bewuste toepassing van het overlegspel.
Juist die combinatie maakt #probleemoplossendoverleggen krachtig.
Tot slot: februari MZ-maand
In deze #februariMZmaand zetten we vasthoudend overleggen extra in de spotlight. Strategisch nee zeggen hoort daarbij. Want sterke medezeggenschap vraagt om moed, vasthouden en vakmanschap.
Wil je verder verdiepen?
- Lees de blog over probleemoplossend overleggen.
- Ontdek hoe het overlegspel jouw inzicht in dynamiek vergroot.
- Download het e-book voor de maandelijkse blog
- Volg een van de trainingen.
- Of lees het boek
Tot slot: dank aan alle deelnemers voor hun openheid, scherpe vragen en actieve bijdragen. Dankzij jullie werd het niet alleen een leerzaam webinar, maar vooral een praktische stap vooruit.
Want uiteindelijk geldt: een goed getimed, goed onderbouwd en strategisch gebracht “NEE” is vaak het begin van een beter “JA”.
